Mutlu Çocuklar Nasıl Yetiştirilir?

In Liderlik
1 Nisan 2016
Ebru Yalçın; Eyüboğlu Eğitim Kurumları, İnsan Kaynakları Müdürü
774 Views
0 comments

Ailelerin her zaman için istedikleri şey mutlu bir çocuk yetiştirmek olsa da her geçen gün mutsuz çocuklar, insanlar artıyor. Çünkü genellikle kendi hırslarımıza yenilip başarılı çocuk yetiştirmeyi, mutlu çocuk yetiştirmeye tercih ediyoruz. Bu makalede ise mutlu çocuk yetiştirmek için çeşitli önerilere ulaşabilirsiniz.

Ebeveynlerin, “Çocuğunuz için ne istersiniz?” sorusuna, “Mutlu olsun istiyorum” yanıtını sıklıkla verdiklerini görüyoruz. Çoğu aile bunu istediklerini dile getirirken, ne oluyor da dünyada mutsuz insanların ve çocukların sayısı her geçen gün artıyor? Bunun nedeni birçok ailenin akıllı ve başarılı çocuk yetiştirme ile mutlu çocuk yetiştirmeyi eş tutmaları olabilir.

Peki mutlu çocuk kimdir? Bu soruya cevap vermek zor olmakla birlikte, literatürde hayattan keyif alan, kendini oyalayabilen, çevresindeki olaylara ve canlılara duyarlı, arkadaşları ile iyi bir iletişime sahip, empati kurabilen, duygu ve düşüncelerini doğru bir şekilde ifade eden, insan ilişkilerinde başarılı olan, iniş-çıkışlarda yıkılmayan, pozitif düşünebilen ve bu alanlarda gelişime açık olan çocuklar ‘mutlu çocuk’ olarak tanımlanmaktadır.¹

“Mutlu Çocuk” yetiştirmek, rahat ve mutlu bir hamilelikten başlayıp, ergenlik dönemine kadar uzanan bir süreçtir. Bu süreçte mutlu çocuk yetiştirmek için önerilerimizi şu şekilde sıralayabiliriz.^2,3,4

1- Siz mutlu iseniz çocuğunuz mutlu.

Araştırmalar gösteriyor ki, depresif semptomlar gösteren ailelerin çocuklarında, diğer çocuklara göre davranış bozuklukları daha yoğun olarak görülebilmektedir. Dolayısıyla sizin duygu durumunuz, olaylara bakış açınız ve verdiğiniz tepkilerle çocuğunuz sizi modelleyerek, hayata bakış açısını oluşturur. Çocuğunuzun hayata bakış açısını oluştururken sizin de gerçeklikten uzaklaşmayarak, durumlar karşısında sakin kalıp alternatifler ve çözümler üreterek destek vermeniz önemlidir.

2- Güven ortamı oluşturun.

Bir çocuk annesi ve babasının onu tüm özellikleri ile kabul edip her koşulda sevdiğine inanmalıdır. Biliyoruz ki, kabul görmek çocuğun güven ve değer duygusunu pekiştirir. Böyle bir durumda da çocuk sadece aile ortamında değil, kendi sosyal yaşantısında da kendine güvenli duruşunu sürdürebilir.

3- İlişki kurmayı çocuğunuza öğretin.

Çocuğun uyumlu ve mutlu olabilmesinde, bir grup içinde var olabilmesi ve bunu sürdürebilmesi, kurduğu ilişkilerde kendisini sağlıklı bir şekilde ifade edebilmesi önemli bir rol oynamaktadır. Çocukların sosyal ilişkilerini yürütebilmesi için gerekli becerilerinin oluşmasındaki ilk adım, aile ortamı içinde gerçekleşir. Ebeveyn olarak, ev ortamında çocuğunuza sunduğunuz fırsatlar onun sosyal ortamında da ilişki kurma biçimine yansıyacaktır. Bu şekilde kendini ifade etme, karar alma, sorumluluk alma ve sürdürme, empati kurma ve dinleme becerileri gelişen çocuk, kendi sosyal ilişkilerini de daha sağlıklı yürütecektir. Şunu da unutmamak gerekir ki, çocuğun ilk tanık olduğu ilişkiler anne-babanın kendi aralarında ve çocuklarıyla kurduğu ilişkilerdir. Tüm bu sosyal ilişkilerin birbiriyle bağlantılı olduğunu düşündüğümüzde, sürece kendi ilişki biçimlerimizi gözden geçirerek başlamak anlamlı olacaktır.

4- Emek vermeyi öğretin.

Sonuca değil sürece odaklanmayı sağlayın. Sonuca yönelik yapılan değerlendirmeler emeği ortadan kaldırarak asıl değerin sonuç olduğu duygusunu çocuğa yaşatır. Halbuki bazı zamanlar verilen emek orantısında sonuç ortaya çıkmayabilir. Bu durumda sonuç odaklı bir çocuk mutsuz olabilecekken, süreçteki emeği önemseyen çocuk tatmin duygusuna erişecek ve mutlu olabilecektir; pes etmeyecek ve deneyimlemeye devam edecektir. Sürece yatırım yaparak sonuca katkıda bulunmak, elde edilen sonucu daha değerli kılar. Örneğin, yetişkin olarak bizim yaklaşımımız, sınav sonucuna odaklanmak değil, sınava hazırlanma sürecindeki beceri ve deneyimlere rehberlik etmek ya da her istediğini almak değil, kendisinin de harçlıklarıyla katkıda bulunmasını sağlamak olmalıdır. Şunu unutmamalıyız ki hayatta hiçbir şey emek verilmeden elde edilemez ya da elde edilse de kalıcı olamaz. Bizlerin çocuklarımıza daha rahat ve kolay yaşam sunma imkanı var olabilir ancak esas ebeveynlik görevimiz biz onların yanında olmadığımızda da belirli hedefler doğrultusunda zorlanmayı, sabretmeyi, çabalamayı öğrenmelerine destek vermektir.

5- Pozitif bakabilmeyi öğretin.

Günümüz koşullarında yetişkin olarak bizler ve çocuklarımız birçok sorun ile karşı karşıya kalabilmekteyiz. Ekonomik, politik, sosyal ve yaşamsal sorunlarla başaçıkabilmek ve bunlarla birlikte hayatı devam ettirebilmek çok da kolay olamamaktadır. Şu da bir gerçektir ki; bütün bunlara rağmen yaşantının akışı devam etmektedir. Hem bu sorunlara yönelik çözüm yollarını bulabilmek ve değişime katkıda bulunabilmek, hem de yaşantıyı mutlu bir şekilde devam ettirebilmek için çocuklarımıza destek vermemiz gerekir. İnsanları mutsuz eden, olaylar karşısındaki düşünce şeklidir. Gerçekleşen olay karşısındaki düşünceniz ne hissedeceğinizi belirler. Dolayısıyla aile içinde düşünce biçimi olarak “pozitifliği” bir değer olarak belirlememiz ve değiştirilemeyen durumlar ile ilgili çocuklara kabul edici olmayı öğretmemiz gerekir.

6- Değerlerinizi çocuklarınıza aktarın.

Değer dediğimizde aklımıza gelen bireyin tutum ve davranışlarını belirleyen ve onu yönlendiren olgudur. Toplumsal anlamda değer ise, birlikte yaşamayı kolaylaştırmak amacıyla, kişilerin çoğunluğu tarafından doğru ve gerekli oldukları kabul edilen ortak düşünce, amaç ve temel ilkelerdir. Doğruluk, dürüstlük, hoşgörü, yardımlaşma, saygı vb. kavramlarını değer olarak tanımlayabiliriz. Bu değerler bizim karşılaştığımız durumları nasıl anlamlandırdığımızı, onları anlamlandırma düzeyimizi ve onlara ilişkin yargımızı göstermektedir. Aynı zamanda çevremizle kurduğumuz ve kuracağımız ilişkiyi de belirler. Çocukların değerlerinin oluşmasında ve gelişmesinde en önemli etken yetişkinlerle kurdukları iletişim ve etkileşimdir. Mutlu bir birey yetiştirmek için ailenin çocuğa bu değerleri aktararak deneyimlemesine imkan yaratması ve toplumun ortak değerleri ile hareket etmesini sağlaması önemlidir.

7- Çocuğunuzla kaliteli vakit geçirin.

Günümüzün çalışma koşulları birçok ebeveynin zamanının büyük çoğunluğunu işte geçirmesine ve kaçınılmaz olarak çocuklarına çok az vakit ayırmasına neden olmaktadır. Bu nedenle pek çok ebeveyn çocukları ile yeteri kadar zaman geçiremediğini düşünüp üzülür. Oysa çocuklarla geçirilen zamanın süresi değil, içeriği önem taşır. Kaliteli zaman, ebeveyn ve çocuğun birliktelik ve keyif hissini içinde barındıran, karşılıklı etkileşim ve aktivitelerde buluştuğu zamanlardır. Bunlar ebeveynin dikkatinin tamamını çocuğuna verdiği, ilgisini ve sevgisini çocuğuna hissettirdiği duygusal yakınlaşma ve paylaşım anlarıdır. Bu anları küçük sohbetlerde, birlikte oynanan oyunlarda ya da birlikte gidilen gezilerde yakalamak mümkündür. Birçoğumuz için geriye dönüp baktığımızda anne ve babamızla ilgili anılarımız, o dönemlere dair ne hatırladığımızı belirleyen en önemli şeyler; ne yaşandığından, bize ne tür hediyeler alındığından, bize ne yedirip ne içirdiklerinden çok onlarla ne kadar doyurucu ve tatminkâr bir ilişkimiz olduğu, ne kadar sevildiğimiz, önemsendiğimiz, anlaşıldığımız, onlarla bir olduğumuzu hissettiğimiz, ihtiyaç duyduğumuzda yanımızda olacaklarına dair beslediğimiz güvenle şekillenir. Bu yüzden de çocuklarımıza anılar bırakmaya özen gösterelim.

Sonuç

Mutlu çocuklar yetiştirmeyi amaçlarken, kendi hırs ve isteklerimizi ne kadar yönetebiliyoruz?

İlk adım olarak bu soruyu kendinize sorarak başlayabilirsiniz.

Kaynakça: